Ile wiesz o Albercie Einsteinie?
Wszyscy znają jego włosy i słynne równanie. Te sześć pytań, od łatwych do trudnych, ujawnią prawdziwą historię najsławniejszego naukowca w dziejach.
Czy wiesz?
- Teoria ogólnej względności Einsteina przewidywała fale grawitacyjne w 1916 roku. Zostały bezpośrednio wykryte po raz pierwszy w 2015 roku, prawie wiek później, przez obserwatoria LIGO w Stanach Zjednoczonych.
- Element einsteinium, numer 99 w układzie okresowym, nosi jego imię. Został odkryty w gruzach pierwszej próby bomby wodorowej w 1952 roku i nazwany jego imieniem kilka lat później.
- Einstein nie potrafił jeździć samochodem i często chodził do pracy w Princeton. Lokalni mieszkańcy przyzwyczaili się do widoku go na ulicach, czasami zatrzymując się, aby pomóc dzieciom w pracy domowej.
Einstein poza równaniem
Albert Einstein jest znany z teorii względności i równania E=mc², ale jego praca przyczyniła się również do powstania fundamentów fizyki kwantowej. Stał się międzynarodową sławą w 1919 roku, gdy obserwacje zaćmienia słonecznego poparły jego teorię, że grawitacja odchyla światło. Od tego czasu jego twarz stała się symbolem geniuszu.
Myślenie w obrazach
Einstein rozwiązywał problemy poprzez „eksperymenty myślowe“ — wyobrażając sobie sytuacje takie jak pogon za wiązką światła lub jazda w windzie spadającej. Te mentalne obrazy doprowadziły go do zaskakujących wniosków dotyczących przestrzeni, czasu i grawitacji. Opisywał wyobraźnię jako ważniejszą niż wiedzę, ponieważ pozwalała naukowcom stawiać pytania, które same dane nie mogłyby zasugerować.
Względność w życiu codziennym
Względność to nie tylko teoria. Satelity używane do GPS muszą korygować swoje zegary ze względu na efekty przewidziane przez Einsteina: czas płynie nieco inaczej dla zegarów poruszających się szybko i dla zegarów znajdujących się dalej od grawitacji Ziemi. Bez tych korekt pozycje GPS dryfowałyby o kilometry każdego dnia, czyniąc nawigację telefoniczną bezużyteczną.
Opóźniony początek i długotrwały wpływ
Einstein miał trudności ze znalezieniem pracy akademickiej po ukończeniu uniwersytetu, dlatego pracował w urzędzie patentowym. Tylko po tym, jak jego prace z 1905 roku stały się znane, uniwersytety zaczęły mu oferować stanowiska. Później pracował w Berlinie, a następnie w Princeton w Stanach Zjednoczonych, gdzie mieszkał aż do swojej śmierci w 1955 roku.
Głos poza fizyką
Einstein wykorzystał swoją sławę, aby mówić o edukacji, ciekawości i odpowiedzialności naukowców. Odpowiadał na tysiące listów, w tym wiele od dzieci pytających o naukę. Zachęcał studentów do kwestionowania przyjętych idei, a jego stwierdzenie, że ciekawość ma swoją własną przyczynę do istnienia, jest często cytowane przez nauczycieli. Jego listy i notatki, teraz zarchiwizowane na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, są nadal badane przez historyków.