Quiz over het Zonnestelsel
Op één planeet duurt een dag langer dan een jaar.
Een kennistest over het zonnestelsel die verder gaat dan alleen de planeten in volgorde: extreme temperaturen, vreemde hellingshoeken, gigantische vulkanen en manen met hun eigen klimaat.
Wist je dat?
- Saturnus is de minst dichte planeet in het zonnestelsel, gemiddeld lichter dan water. Theoretisch zou het drijven als een groot genoeg oceaan zou bestaan. Zijn ringen, hoewel honderdduizenden kilometers in doorsnee, zijn op de meeste plaatsen slechts ongeveer tien meter dik.
- Ganymedes, een maan van Jupiter, is de grootste maan in het zonnestelsel en is groter dan de planeet Mercurius. Het is ook de enige maan waarvan bekend is dat deze zijn eigen magnetisch veld opwekt, en het verbergt waarschijnlijk een oceaan van zoutwater onder zijn ijzige korst.
- Uranus was de eerste planeet die met een telescoop werd ontdekt. William Herschel ontdekte het vanuit zijn tuin in de Engelse stad Bath in 1781 en hield het aanvankelijk voor een komeet. Hij wilde het naar koning George III noemen, een voorstel dat zich in het buitenland niet inzette.
Een korte rondleiding door het zonnestelsel
Het zonnestelsel ontstond ongeveer 4,6 miljard jaar geleden uit een roterend wolk van gas en stof. Het meeste materiaal viel naar het centrum en werd de zon, die nog steeds ongeveer 99,8 procent van de massa van het stelsel bezit. De rest verzamelde zich in planeten, manen, asteroïden en kometen. Alles draait in ruwweg hetzelfde platte vlak en in dezelfde richting, een overblijfsel van die originele draaiende schijf.
Rots en gas
De vier planeten het dichtst bij de zon zijn klein en rotsachtig. Verder weg, waar het koud genoeg was voor ijsvorming, konden planeten veel groter worden en lichte gassen vasthouden. Daarom zijn de vier buitenste reuzen: twee die vooral uit waterstof en helium bestaan, en twee die meer water, ammonia en methaan bevatten en vaak ijsreuzen worden genoemd. Tussen de twee groepen ligt een gordel van rotsachtig puin dat nooit een planeet werd.
Werelden met weer
Veel van deze werelden zijn verre van rustig. Een storm groter dan de Aarde raast al minstens anderhalve eeuw op Jupiter. De langste dag behoort toe aan een planeet die zo langzaam draait, en achterwaarts, dat de zon in het westen opkomt. Van verschillende manen wordt aangenomen dat zij oceanen van vloeibaar water verbergen onder schelpen van ijs, wat hen tot enkele van de interessantste plaatsen maakt om naar sporen van leven te zoeken.
De rand en daarboven
Voorbij de laatste planeet ligt een brede ring van ijslichamen, waaronder verschillende dwergplaneten, en veel verder weg wordt aangenomen dat een enorme wolk van kometen het hele stelsel omgeeft. Afstanden hier zijn moeilijk voor te stellen. Twee ruimtevoertuigen die in 1977 werden gelanceerd reizen sindsdien naar buiten, en de snellere van de twee bereikte de ruimte tussen de sterren pas in 2012.