Quiz o muzyce klasycznej
Najsławniejsza muzyka koncertowa kryje w sobie praktyczne problemy, uparłych pracodawców i niezliczone podróże.
Test wiedzy o muzyce klasycznej, który pokaże ci ciekawostki o kompozytorach, instrumentach i życiu koncertowym, od barokowej Wenecji do współczesnej orkiestry. Nie musisz czytać nut – wystarczy ci ciekawość, skąd pochodzi ta fascynująca muzyka.
Czy wiesz?
- Orkiestra zwykle stroikuje się do dźwięku A granego na oboju. Jego czysty, przenikliwy ton jest łatwo słyszalny w całym zespole, a jego wysokość jest trudniejsza do szybkiego dostrojenia niż tonacja instrumentów smyczkowych, dlatego inni gracze dopasowują się do oboistki zamiast na odwrót.
- Antonio Stradivari wytwarzał instrumenty w Cremonie we Włoszech, a około 650 jego skrzypiec, altówek i wiolaonczeli uważa się za zachowane do dziś. Naukowcy badali ich drewno, lakier i kształt przez dziesięciolecia, ale ślepe testy pokazały, że wielu profesjonalnych muzyków nie potrafią wiarygodnie odróżnić ich od dobrych współczesnych skrzypiec.
- Dziewiąta Symfonia Beethovena, po raz pierwszy wykonana w Wiedniu w 1824 roku, była jedną z pierwszych dużych symfonii obejmujących śpiew. Jej ostatnia część ustawia poemat Friedricha Schillera „Oda do radości“, a jej główna melodia stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych melodii na świecie.
Jak powstała muzyka klasyczna
Termin „muzyka klasyczna“ jest używany swobodnie w odniesieniu do kilku wieków zachodniej muzyki poważnej, ale historycy dzielą ją na epoki. Okres barokowy, mniej więcej od 1600 do 1750 roku, obejmuje Vivaldiego i Bacha. Klasycyzm, około 1750 do 1820 roku, to era Haydna, Mozarta i młodego Beethovena, a romantyzm trwa przez większość XIX wieku. Każda epoka przynosiła nowe instrumenty, formy i sposoby wynagradzania kompozytorów, a te zmiany kształtowały samą muzykę.
Kompozytorzy i ich pracodawcy
Przez wiele wieków większość kompozytorów pracowała jako pracownicy. Kościoły, rady miejskie i dwory szlacheckie opłacały ich za dostarczanie muzyki na nabożeństwa, biesiady i uroczystości, często żądając nowych utworów co tydzień. Haydn pracował dla rodziny Esterházy przez prawie trzydzieści lat, pisząc symfonie, opery i muzykę kameralną dla orkiestry księcia. W późnym XVIII wieku rosnąć zaczęły koncerty publiczne i wydawnictwa muzyczne, a w XIX wieku kompozytorzy mogli zarabiać na życie sprzedając bilety i drukowane nuty szerszej publiczności.
Narodziny nowoczesnej orkiestry
Wczesne orkiestry były małe, zwykle składały się ze smyczków i klawicynu uzupełniającego harmonię. W ciągu XVIII wieku kompozytorzy dodali pary oboi, rogów, fletu i fagotów, a do czasu powstania późnych symfonii Beethovena pojawiły się trombony i dodatkowe instrumenty perkusyjne. Zawory, wynalezione na początku XIX wieku, pozwoliły rogom i trąbkom zagrać każdy dźwięk skali. Duża orkiestra z epoki romantyzmu mogła liczyć ponad dziewięćdziesiąt wykonawców, czyli kilka razy więcej niż zespoły Bacha.
Utrzymywanie wszystkich razem
Przed erą dyrygentów liderem była często pierwsza skrzypaczka lub gracz na klawiszach, który utrzymywał tempo gestami i kiwnięciami głowy. Wraz ze wzrostem orkiestr niezbędny stał się dedykowany dyrygent. Kompozytorzy tacy jak Carl Maria von Weber i Felix Mendelssohn przyczynili się do popularyzacji smukłej batuty na początku XIX wieku. Uzgodnione normy stroikowania były również ważne: muzycy podróżujący i producenci instrumentów potrzebowali tego samego tonu, aby gracze z różnych miast mogli wspólnie wykonywać utwory.